Ekonomik Kriz Dönemlerinde Sosyal Harcamalar: 1990 Sonrası Türkiye Değerlendirmesi

Author:

Year-Number: 2022-5(2)
Number of pages: 97-117
Mendeley EndNote Alıntı Yap

Abstract

Ekonomik krizler; mikro, makro, cari, borç ve bankacılıkla ilgili birçok göstergenin bozulduğu, ülke ekonomisinin çıkmaza girerek ağır darbe aldığı dönemlerdir. Bu dönemlerde devletler tüm enerjilerini ekonomik göstergelerdeki bozulmaların getirdiği kayıp ve riskleri onarmaya harcarken, toplumlar gelir kayıpları, refah kayıpları ve yoksullukla mücadele etmektedir. Devletin, toplumun bu mücadelesinde yanında olduğunu göstermesi ve sosyal yapıyı koruması için başvurduğu araç ise sosyal harcamalardır. Çünkü sosyal harcamalar toplumsal faydayı artırmaya yönelik harcamaların bütünüdür. Bu harcamalar olağan dönemlerde zaten önemini korurken, ekonomik kriz gibi olağanüstü dönemlerde çok daha önemli hale gelmektedir. Bu çalışmanın amacını, Türkiye’de 1990 sonrasında meydana gelen ekonomik krizlerde sosyal harcamalar ve alt bileşenleri olan eğitim harcamaları, sağlık harcamaları ile sosyal güvenlik ve sosyal yardım (sosyal hizmet) harcamalarının Gayri Safi Yurt İçi Hâsıla içindeki paylarının yazın taraması kapsamında incelenerek ortaya konulması oluşturmaktadır. Yapılan incelemenin sonucunda; 1994 ekonomik krizi hariç olmak üzere ele alınan 1999, 2000/2001, 2008/2009, 2018/2019 ve 2020 Covid-19 pandemisi dönemlerinde sosyal harcamaların artış gösterdiği ortaya konulmuştur.

Keywords

Abstract

Economic crises are the periods when many indicators related to micro, macro, current, debt and banking deteriorate, and the country’s economy is hit by a dead end. In these periods, while states spend all their energies to repair the losses and risks brought about by the deterioration in economic indicators, societies struggle with income losses, welfare losses and poverty. The instrument that the state uses to show that it stands by the society in this struggle and to protect the social structure is social expenditures. Because social expenditures are all expenditures aimed at increasing social benefit. While these expenditures maintain their importance in ordinary periods, they become much more important in extraordinary periods such as economic crisis. The aim of this study consists of revealing and examining the shares of social expenditures and their sub-components education expenditures, health expenditures, social security and social assistance (social service) expenditures in Gross Domestic Product in the economic crises that occurred after 1990 in Turkey within the scope of literature review. As a result of the study, it was revealed that social expenditures increased during the 1999, 2000/2001, 2008/2009, 2018/2019 and 2020 Covid-19 pandemic periods, excluding the 1994 economic crisis.

Keywords